Niederländisch Nederlands

Informationen zur niederländischen Sprache und Kultur

Stand der Bearbeitung: 16.5.2008

Chris Nietvelt, Vlaams-Nederlandse actrice

Interview. Actrice Chris Nietvelt
Hein Janssen: 'Een beetje glamour, dat streelt'. de Volkskrant bijlage 24 januari 2008, blz. 10-11
Chris Nietvelt, gevierd actrice van Toneelgroep Amsterdam, heeft onvoorzien succes in Duitsland. Haar hoofdrol in 'Die Kameliendame' - een Duitse tekst, voor een Duits publiek - levert haar open doekjes op in Hamburg. 'Je wordt behoorlijk in de watten gelegd, in Duitsland.'
Om zeven uur 's ochtends is de actrice Chris Nietvelt thuis in Haarlem opgestaan om samen met haar man en twee kinderen te ontbijten en daarna haar dochtertje naar school te brengen. Vervolgens heeft ze haar rolkoffertje gepakt, is naar Schiphol gereisd en heeft de vlucht van 12.40 uur naar Hamburg genomen. Tijdens de reis heeft ze nog maar eens de tekst van haar rol doorgenomen - tot aan het derde bedrijf, de rest heeft zu dezelfde middag in haar hotel herlezen. Om klokslag acht uur, diezelfde avond, begint Chris Nietvelt in het Deutsches Schauspielhaus Hamburg aan de voorstelling Die Kameliendame, de Duitse titel van het beroemde Franse toneelstuk La Dame aux camélias van Alexandre Dumas fils.
Dat een Vlaams-Nederlandse actrice op een van de grote Duitse podia een belangrijke hoofdrol speelt, is bijzonder. Temeer daar Nietvelt ook nog steeds te zien is in Elementarteilchen (naar Houellebecq) bij de Münchner Kammerspiele, een voorstelling van Johan Simons uit 2004 die nog steeds op het repertoire staat. Zo pendelt ze de komende maanden op en neer tussen haar standplaats Amsterdam, waar ze in dienst is bij Toneelgroep Amsterdam, Hamburg en München.
Tussen Nietvelt en Duitsland is de laatste jaren een hechte band ontstaan. Regisseur Johan Simons vroeg haar in 2003 voor Sentimenti, een muziektheaterproductie gebaseerd op liefdesaria's van Verdi die hij maakte voor de RuhrTriennale, een prestigieus theaterfestival in het Ruhrgebied. Nietvelt viel daarin op doordat ze in perfect Duits een fenomenale rol van zowel een vrouw van 35 als een stokoude , rochelende bejaarde speelde. Sindsdien was ze in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland te zien in voorstellingen als Fort Europa (Wenen), Elementarteilchen (Zürich en München) en nu dan in Die Kameliendame (Hamburg). In regie van Ivo van Hove, die eerder in Hamburg Faces van John Cassavertes en Der Geizige (De Vrek) van Molière regisseerde, en al doende gestaag aan een carrière in Duitsland werkt.
Dat Duitstalige intendanten en theatermakers als Christoph Marthaler, Frank Baumbauer en Friedrich Schirmer haar als een groot actrice bestempelen, streelt haat met mate...
... ... ...
...
'Het theaterklimaat is hier beter dan in Nederland', zegt ze na afloop in het theatercafé bij een glasje sekt. 'Theater wordt hier nog als bijzonder beschouwd, het geeft een beetje glitter en glamour aan het acteursbestaan, en dat streelt je ego. Je wordt hier ook behoorlijk in de watten gelegd. Toen ik in München begon, was ik vertederd toen ik daar mijn eigen kamerjas en slofjes kreeg, met daarin mijn naam geborduurd. Het publiek is ook beter voorbereid, heeft het stuk vooraf vaak gelezen. In München kun je bij de bakker komen en dan blijkt dat hij de voorstelling heeft gezien; dat is mij in Amsterdam nog nooit overkomen.' (meer over het publiek en het theaterklimaat: zie Theater in Duitsland en Nederland)
Bij het Schauspielhaus Hamburg werken 350 mensen. Zo is er een aparte Damen-Schneiderei en een Herren-Schneiderei - aparte kostuumateliers voor vrouwen en mannen. Nietvelt heeft er een eigen kleedster. Dat zij hier ineens, als buitenstaander uit Amsterdam, is geparachuteerd als hoofdrolspeelster, heeft bij haar Duitse collega's geen kwaad bloed gezet. Ze hebben haar allerhartelijkst ontvangen. 'Maar niemand zal natuurlijk het achterste van zijn tong laten zien. Ik kan me best voorstellen dat er actrices van het Schauspielhaus zijn die denken; ja, dat kan ik ook. En terecht. Maar Ivo wilde dit per se met mij doen, omdat onze samenwerking al zo vanzelfsprekend is en we hier maar een korte repetitieperiode hadden. Op de eerste lezing heeft intendant Friedrich Schirmer mij getrakteerd op een lofrede, waarbij ik op een gegeven moment dacht: nu moet u stoppen. Dat werd bijna gênant, hoe goed bedoeld ook, en ik was toch al bloednerveus op zo'n eerste dag.'
Nietvelt drong overigens onmiddelijk respect af door aan de repetities te beginnen met een volledig gekende tekst. Voordat ze naar Hamburg ging, heeft ze thuis zes weken bijna onafgebroken aan die Duitse tekst gewerkt. 'Ik heb na de middelbare school eigenlijk nooit meer wat aan de Duitse taal gedaan, totdat Johan Simons mij vroeg voor Sentimenti. En dat ging goed - het aura van Johan straalde natuurlijk ook een beetje op mij af.
'Het klikte ook wel tussen die taal en mij, het Duits heeft veel meer melodie dan het Nederlands. Maar ik voel niet goed aan of het der, dem of das ist. Je hebt niet de ruimte om snel een alternatief te zoeken als je even een woord niet meer weet. Bij de beginmonoloog van Elementarteilchen ben ik een keer flink de mist in gegaan doordat ik in zinnetje had overgeslagen. Eerst begon ik te haperen, en vervolgens ben ik in een Nederlands soort Duits gaan praten. Ik ben toen gewoon maar opnieuw begonnen.'
...
Het was ook fijn om even uit Nederland weg te zijn - even heel andere collega's te hebben, die weinig van haar weten. 'Het acteurswereldje in Nederland is toch tamelijk klein. We hadden allemaal een mening over elkaar, soms zelfs zonder elkaar te kennen. Over mij doen ook allerlei verhalen de ronde, vaak afkomstig van mensen met wie ik nog nooit heb gewerkt...'
Last van heimwee heeft ze niet, daarover moet er te hard gewerkt worden. Wel elke avond even met thuis bellen, en in de weekeinden op en neer vliegen. Nederland vaarwel zeggen en een nieuw bestaan in Duitsland opbouwen, dat is vooralsnog een stap te ver. Ze wordt in Duitsland weliswaar steeds bekender, en aanbiedingen zijn er ook (onder meer voor een Duitse Who's afraid of Virginia Woolf, maar man en kinderen in Nederland en een vast contract bij Toneelgroep Amsterdam houden haar voorlopig thuis. Eén keer per jaar een productie in Duitsland maken, dat is haar toekomstwens.
'Ja, ik weet het: Johan Simons gaat in 2010 als intendant naar München, dus ik hoop daar af en toe met hem te kunnen werken. Wij zijn nog niet klaar met elkaar. Maar over al dat soort dingen moet ik nog maar eens goed met Ivo praten. Ook hij heeft grote internationale ambities met Toneelgroep Amsterdam. Later dit jaar gaan we naar Wenen en Avignon, en zelfs naar Amerika, wat voor ons acteurs natuurlijk ook interessant is.'
...

Ivo van Hove:
... Tijdens de repetities in Hamburg was ik echt verbouwereerd over het feit dat ze haar tekst tot in de puntjes beheerste. Daarnaast beschikt ze over een bijzondere eigenheid in haar tekstbehandeling. Chris kan van een banaal zinnetje pure poëzie maken, kracht en kleur aan de woorden geven. Het Duitse publiek, dat erg tekstgevoelig is, vindt dat prachtig. Na een lange en moeilijke monoloog tijdens de première kreeg ze zelf een open doekje.'

Johan Simons:
'... Ze kent daarbij ook een zekere eerzucht: ze zal niet rusten voordat ze die zware Duitse tekst tot in de finessen beheerst...'

Zurück zum Seitenanfang

Diese Seite ist Teil der Extraseiten.

Über weitere Informationen, die ich auf diese Seite stellen kann, würde ich mich freuen: E-Mail an info@infos-fuer-alle.de. Ik ben ook blij als u mij informatie in het Nederlands stuurt.